Manifiesto del Orgullo de A Coruña 2025

Este ano, por fin, a bandeira LGTBIQ+ colga do Concello da Coruña. Non é un xesto espontáneo nin un favor institucional: é o resultado dunha loita persistente dos colectivos e da comunidade LGTBIQ+ da cidade, que durante anos reclamaron visibilidade, dignidade e compromiso real cos dereitos humanos. Foi a presión da sociedade civil organizada a que fixo posible este pequeno gran xesto, que chega tarde, pero chega como acto de xustiza e reparación. Este ano, a nosa cidade representa a toda a súa cidadanía mediante un xesto básico de compromiso cos dereitos humanos.

Colgar a bandeira non é un adorno: é un símbolo de recoñecemento, reparación e dignidade. Lembrámoslle a quen goberna que a diversidade non se tolera, respéctase, protéxese e visibilízase.

Este 2025 celebramos con orgullo e memoria os 20 anos da aprobación do matrimonio igualitario en España, unha das conquistas máis importantes do movemento LGTBIQ+ no Estado.

“El matrimonio tendrá los mismos requisitos y efectos cuando ambos contrayentes sean del mismo o de diferente sexo.”

Con esta simple pero poderosa frase, España recoñeceu legalmente o dereito ao matrimonio igualitario, converténdose no terceiro país do mundo en facelo.

Foi unha vitoria política e social que situou a España á vangarda mundial dos dereitos civís, e que transformou a vida de milleiros de persoas: permitindo casar, adoptar, herdar, ser recoñecidas legalmente como familia. Pero sobre todo, supuxo un paso xigante cara a unha sociedade máis libre, máis xusta e máis igualitaria. Aquelas mobilizacións, aquelas historias, aqueles amores visibilizados, foron sementes de dignidade que aínda hoxe florecen. A liberdade de amar e construír un proxecto de vida con quen queiras é un dereito que defenderemos sempre.

A pesar de recoñecer o avance do Estado español en dereitos humanos e dereitos LGTBIQ+, non debemos cesar na loita, xa que este ano baixamos ao quinto posto no índice ILGA-Europe Rainbow Map, que indica a situación do colectivo en cada país europeo en canto a dereitos. Non é casualidade: é síntoma do retroceso e da falta de implementación de políticas que protexan da violencia e garantan a non discriminación das persoas do colectivo. Dentro do Estado español tamén estamos a ver retrocesos, cun blanqueo dos discursos de odio da extrema dereita. Un claro exemplo disto é a situación que se está a vivir no País Valencià, o PP e Vox veñen de desmantelar a Lei Trans e LGTBIQ+, eliminando artigos fundamentais sobre educación, sanidade e protección legal, abrindo a porta a prácticas tan perigosas como as terapias de conversión.

E máis lonxe de casam noutras parte do mundo a situación tamén é preocupante. En Hungría, a marcha do Orgullo foi vetada por primeira vez amparándose nunha lei que criminaliza a «promoción» da homosexualidade. En Bulgaria existen leis que penalizan educar en diversidade, privando deste dereito básico ao conxunto da comunidade educativa. En Estados Unidos, a comunidade trans é obxectivo de ofensivas legais sistemáticas que vulneran os seus dereitos máis básicos. Non podemos calar fronte á deriva reaccionaria: os dereitos non se negocian, deféndense nas rúas, nas institucións e nas escolas.

Expresamos tamén a nosa solidariedade co pobo palestino e con todas as vítimas da violencia indiscriminada en Gaza, pero tamén en lugares como Ucraína, Congo, Iemen, Sudán ou Afganistán onde non podemos olvidar a población LGTBIQ+ que tamén está a sufrir os horrores da guerra. Sen xustiza non hai paz, e sen dereitos humanos non hai liberdade posible. A loita LGTBIQ+ é inseparable da loita por un mundo sen opresións nin colonizacións.

Na nosa cidade, as entidades LGTBIQ+ levamos anos visibilizando demandas urxentes que seguen sen resposta. O Observatorio Coruñés contra a LGTBIfobia de ALAS A Coruña alertou dun aumento preocupante das agresións e urxe un Pacto de Estado contra os discursos de odio, máis formación na administración de xustiza e reforzo de recursos educativos e sociais. O veredicto do “Caso Samuel Luiz” é un precedente legal importante, pero lembramos que unha sentenza non abonda: fai falta vontade política.

A loita non pode quedar só nas grandes cidades: esiximos visibilidade, recursos e dereitos tamén para as persoas LGTBIQ+ que viven en vilas, aldeas e zonas rurais. Abonda xa de soidade, de armarios forzados, de miradas que xulgan en silencio! A diversidade existe en cada recuncho, e en cada recuncho debe poder vivirse con orgullo, con liberdade e con apoio. Na provincia da Coruña, desde a cidade ata o último concello, reclamamos campañas, espazos seguros, atención sanitaria inclusiva e educación en diversidade alí onde máis custa chegar. A igualdade non pode ser un privilexio urbano: debe ser unha garantía real, vivas onde vivas. Non hai periferia para os nosos dereitos!

Hoxe, tamén volvemos a denunciar a mercantilización do Orgullo. A mercantilización dos nosos dereitos e das nosas vidas. Reivindicamos un Orgullo comunitario, feito desde abaixo: Cultura cuir, divulgación, educación en diversidade, visibilidade das realidades trans, racializadas, migrantes e non normativas. Porque, sen memoria ou mobilización, non pode haber avance. Non podemos permitir que o Orgullo sexa tratado como unha festa cando a nosa comunidade todavía está a sufrir violencia e discriminación, e, por enriba de todo, non podemos permitir que sexa unicamente unha oportunidade de negocios para uns poucos, que acadan benefícios de xeito pouco ético e transparence, a costa dos fondos públicos.

Unha festa sen reivindicación non é un orgullo, é só un Festival

Por todo iso, exiximos que eses recursos públicos, sexan destinados a poñer en marcha políticas públicas que protexan e empoderen ás comunidades máis vulnerables, como é a nosa.

Este Orgullo, na Coruña, é memoria, loita e celebración. Pola visibilidade, polos afectos, pola liberdade e por todas as vidas que merecen ser vividas en dignidade. Porque non hai volta atrás: diversidade ou barbarie.